VEO Connect
2026

Historisch onderzoek naar oorlogshandelingen lijkt vaak rechttoe rechtaan, maar schijn kan bedriegen. Aannames, onjuiste interpretaties en hardnekkige misverstanden kunnen onderzoekers gemakkelijk op het verkeerde been zetten en leiden tot verkeerde conclusies.
Tijdens deze interactieve presentatie nemen we je mee langs een reeks opmerkelijke praktijkvoorbeelden. Waar komt de term ‘kettingbommen’ vandaan terwijl dit type bom officieel niet bestaat? Welke invloed hadden navigatiefouten van vliegers op bombardementen? Hoe effectief was de camouflage van militaire doelen? En welke rol speelden Duitse schijndoelen bij het misleiden van geallieerde luchtstrijdkrachten?
Aan de hand van historische bronnen, praktijkervaringen en verrassende casussen laten we zien hoe belangrijk het is om kritisch naar feiten, interpretaties en aannames te kijken.

Met de tweede tranche wijzigingen van het Registratieschema VOMES vervangt de portfoliobeoordeling het huidige praktijkexamen voor de Senior Deskundige Opsporing Ontplofbare Oorlogsresten (SD-OOO). Daarbij ligt de focus niet alleen op vakinhoudelijke kennis, maar juist ook op de leidinggevende vaardigheden die essentieel zijn voor het succesvol uitvoeren van de functie in de praktijk.
Tijdens deze presentatie krijg je inzicht in de opzet, doelstellingen en beoordelingscriteria van de portfoliobeoordeling. We bespreken wat er van kandidaten wordt verwacht, hoe het beoordelingsproces verloopt en welke afwegingen beoordelaars maken bij het toetsen van competenties.

De vondst van een vliegtuigbom of ander niet-verplaatsbaar explosief in dichtbevolkt gebied heeft vaak grote gevolgen die veel verder reiken dan de technische ruimingsoperatie. Gemeenten, veiligheidsregio’s, hulpdiensten en andere betrokken partijen krijgen te maken met complexe vraagstukken rondom openbare orde, veiligheid, crisisbeheersing, communicatie en bestuurlijke besluitvorming.
Wie is verantwoordelijk voor welke besluiten? Welke processtappen moeten worden doorlopen? Wat betekent een ruimingsoperatie voor bewoners, bedrijven, infrastructuur en andere stakeholders? En hoe bereid je je voor op een situatie waarin snel en doordacht handelen essentieel is?
Tijdens deze kennisuitwisselingssessie gaan we in op de bestuurlijke en maatschappelijke impact van explosievenvondsten in stedelijk gebied. Aan de hand van recente praktijkcasussen, waaronder de ruimingsoperatie in Eindhoven, bespreken we rollen, verantwoordelijkheden, besluitvormingsprocessen en omgevingsmanagement.

In 2010 werd een belangrijke stap gezet in de afbakening van duikbombardementen met de invoering van afbakeningsstralen rondom het doelwit. Daarmee kwam een einde aan grote verschillen in onderzoeksresultaten. Tegelijkertijd werd nagedacht over afbakening op basis van kraters, omdat dit vaak leidt tot kleinere verdachte gebieden.
Met de invoering van het CS-VROO verdwenen de afbakeningsstralen rondom doelwitten uit de systematiek en kwam de nadruk te liggen op een zorgvuldige analyse van feiten, conclusies en de onderbouwing van afbakeningen. In de praktijk wordt tegenwoordig veelvuldig afgebakend op basis van kraterpatronen. Maar sluit dat aan bij de richtlijnen en de oorspronkelijke intenties?
Tijdens deze kennissessie bespreken we de ontwikkeling van de afbakeningsmethodiek, de rol van doelwit en kraterpatroon, de onderliggende argumentatie en de actuele praktijk. Daarbij staat de vraag centraal: is de discussie afgesloten, of zijn er nog stappen nodig om tot een breed gedragen en goed onderbouwde werkwijze te komen?

De luchtoorlog speelt een belangrijke rol binnen het historisch vooronderzoek naar ontplofbare oorlogsresten. Om historische bronnen goed te kunnen interpreteren, is kennis van de achterliggende theorie van luchtoperaties onmisbaar. Want niet ieder bombardement had hetzelfde doel, en de gekozen tactiek zegt vaak veel over de aard, locatie en omvang van een aanval.
Tijdens deze presentatie/workshop verdiepen we ons in de theoretische concepten achter airpower tijdens de Tweede Wereldoorlog. Wat is het verschil tussen close air support, interdictie en strategische bombardementen? Welke militaire doelstellingen lagen hieraan ten grondslag, en hoe beïnvloedde dat de inzet van luchtmachtmiddelen?
Aan de hand van praktijkvoorbeelden laten we zien hoe deze kennis kan helpen bij het analyseren en op waarde schatten van historische gegevens. Daarmee biedt deze sessie waardevolle handvatten voor onderzoekers, senior deskundigen, opdrachtgevers en andere professionals die betrokken zijn bij historisch vooronderzoek en de interpretatie van luchtoorlogsgegevens.

Tijdens deze interactieve werksessie wordt in een compacte minicursus ingegaan op de belangrijkste aspecten van het werken met ontplofbare oorlogsresten. Aan de hand van praktijkvoorbeelden en actuele situaties wordt inzicht gegeven in de risico's, de wettelijke en procedurele kaders en de keuzes die tijdens de voorbereiding en uitvoering van projecten gemaakt moeten worden.
Een van de aspecten hierbij is het werken met het projectplan. Hierbij wordt ingegaan op de functie van het projectplan als sturend document binnen een project, de opbouw ervan en de wijze waarop hierin risico's, maatregelen, verantwoordelijkheden en werkafspraken worden vastgelegd. Ook wordt besproken hoe het projectplan kan bijdragen aan een veilige, efficiënte en zorgvuldig onderbouwde uitvoering.
De werksessie biedt ruimte voor kennisdeling, praktijkervaringen en het bespreken van vraagstukken uit de dagelijkse praktijk. Daarmee vormt de bijeenkomst niet alleen een introductie in het vakgebied, maar ook een waardevolle gelegenheid om meer grip te krijgen op de voorbereiding, begeleiding en besluitvorming rondom projecten waarin ontplofbare oorlogsresten een rol kunnen spelen.

Gemeenten kunnen via het gemeentefonds in aanmerking komen voor een bijdrage in de gemaakte kosten voor het opsporen en ruimen van ontplofbare oorlogsresten uit de Tweede Wereldoorlog (de zogenoemde bommenregeling).
De bommenregeling is geen Rijkssubsidie, maar een regeling die wordt gefinancierd via een suppletie binnen de algemene uitkering van het gemeentefonds. Het doel van het gemeentefonds is om iedere gemeente een gelijkwaardige financiële uitgangspositie te geven, zodat gemeenten een gelijkwaardig voorzieningenniveau kunnen realiseren tegen gelijke belastingdruk: mensen moeten in principe toegang hebben tot hetzelfde voorzieningenniveau en dat mag niet afhankelijk zijn van de plek waar iemand woont.
In dit kader moet ook de bommenregeling worden gezien. Het is een regeling ván gemeenten, vóór gemeenten: de idee achter de regeling is, conform de doelstelling van het gemeentefonds, dat gemeenten die veel kosten hebben op het gebied van het ruimen van ontplofbare oorlogsresten, hier beperkt financieel nadeel van mogen ondervinden ten opzichte van andere gemeenten die hier niet mee te maken hebben. Alle uitkeringen in het kader van de bommenregeling worden door alle gemeenten gezamenlijk gedragen.
Tijdens deze werksessie gaan we in op de belangrijkste aspecten van de regeling. We delen actuele informatie, bespreken praktijkervaringen en staan stil bij veelvoorkomende vragen uit het werkveld. Daarnaast is er gelegenheid om eigen casussen, uitdagingen en aandachtspunten in te brengen.

Historisch onderzoek naar ontplofbare oorlogsresten kent een grote variatie in aanpak, vastlegging en rapportage. Onderzoeksbureaus hanteren hun eigen werkwijzen, waardoor onderzoeken lastig vergelijkbaar zijn en opdrachtgevers niet altijd dezelfde mate van inzicht krijgen. De Datastandaard brengt daar verandering in.
Gebaseerd op het CS-VROO biedt de Datastandaard één uniforme methodiek waarin alle stappen van het onderzoeksproces gestructureerd, begrijpelijk en volledig worden vastgelegd. Steeds meer gemeenten, waaronder Utrecht, Nijmegen, Hoek van Holland, Zoetermeer en Zwolle, passen de Datastandaard al toe of vragen er expliciet om in hun aanbestedingen.
Tijdens deze interactieve sessie gaan we vooral praktisch aan de slag. Wat betekent het voor onderzoekers om hun afwegingen, bronnen en conclusies gestructureerd vast te leggen? Welke voordelen biedt dat voor kwaliteit, transparantie en reproduceerbaarheid? En hoe kunnen opdrachtgevers de Datastandaard inzetten om te komen tot een beter en beter controleerbaar vooronderzoek?